“Ik heb alles. Waarom ben ik dan niet gelukkig?”
Tijd voor bezinning in yogacentrum Atalanta
In één week vol yoga tot jezelf' komen: het kan in Atalanta Center, een yogacentrum vlak bij het Spaanse Alicante. Journalist Stephanie Jansen dompelde zich onder in de wereld die rust heet, en sprak met oprichtster Jessica Larive, voormalig Europarlementariër nu yogadocent.
De eerste zonnestralen van de dag werpen voorzichtig hun warmte op de donkere houten deur, waarop een koperen knop met een olifantenhoofd prijkt. Het is het hoofd ven Ganesh, de hindoegod van kennis en wijsheid. Naar het schijnt bidden hindoegelovigen tot Ganesh voordat ze aan iets nieuws beginnen. Ganesh neemt hindernissen weg. Ik duw zachtjes tegen de deur, nog slaperig, gekleed in joggingbroek en T-shirt, die ik haastig heb aangetrokken net nadat ik uit een comfortabel bed ben gerold. Naar Spanje afreizen om een week lang 's ochtends om half acht aan een yogales van anderhalf uur te beginnen, ik vraag me opeens af hoe ik op dit onzalige plan ben gekomen. Ik stap naar binnen in een grote ruimte waar zachte muziek klinkt. Hier en daar zit al iemand stilletjes klaar op een van de yogamatjes.
Vooraan op een verhoging zit yogadocente Jessica Larive. Ze kijkt elke deelnemer om de beurt stralend aan. We kijken eens om ons heen, glimlachen naar elkaar, rekken ons uit, halen diep adem. De zoete Indiase klanken vullen de ruimte met een weldadige rust. Jessica begint met de eerste vloeiende armbewegingen. We volgen haar en schudden onze polsen los, onze schouders, onze voeten, benen, ons hele lijf. En voor ik het weet is het opeens anderhalf uur later.
Openheid en vrijheid
Later die dag, als de zon al lang hoog aan de hemel staat, lig ik ontspannen bij het helderblauwe zwembad. Ik ben nog geen 24 uur in Atalanta, reken ik uit, maar het is alsof ik er al dagen ben. Ik blijk niet de enige die dat zo voelt. Na onze aankomst gisteren in de late middag, gevolgd door een heerlijke gezamenlijke vegetarische maaltijd, hebben we 's avonds op een intense manier met elkaar kennisgemaakt. 'Maskers af' was één van de uitgangspunten voor deze week en kennelijk voelde iedereen zich ook daadwerkelijk uitgenodigd om zichzelf te laten zien. Om de beurt spraken we over onze levens. Niet over zaken als status, de bereikte sport op de maatschappelijke ladder, huizen of ander bezit, maar over wat ons daadwerkelijk bezighoudt, over geluk plezier, pijn, verdriet.
Veel levens blijken getekend door ingrijpende gebeurtenissen, zoals ziekte of het overlijden van een dierbare. Anderen vertellen dat ze een periode van stress achter de rug hebben, of dat ze voor een belangrijke stap in hun carrière staan. Van een week in Atalanta wordt rust en nieuwe energie verwacht, maar ook reflectie op de eigen persoon en de omstandigheden zijn welkom. Zowel lichaam als geest is toe aan een goede onderhoudsbeurt erkent bijna iedereen. En misschien hoopt een enkeling voorzichtig, betekent dat wel de kiem voor een nieuwe start.
"Ik vind het elke keer weer wonderbaarlijk mooi dat mensen die eerder volslagen vreemden voor elkaar waren, hier in alle openheid zo veel met elkaar delen", zegt Mieke Luttik, manager in Atalanta. "Toch gebeurt het elke keer weer, het gaat vanzelf, op een heel natuurlijke manier." Ik beaam het, en vraag me af of het komt omdat de buiten- wereld hier zo ver weg lijkt - nergens staat een televisie, er liggen geen kranten en de kamers hebben geen telefoon. In ieder geval voel ik dat de openheid een band schept een band die niet benauwt, ook al omdat de belangrijkste regel deze week is dat niets hoeft en alles mag. Wie een ochtend geen yogales wil volgen, maar liever uitslaapt of in de prachtige tuin vol Spaanse margrieten wandelt, mag dat doen. Ook beleefde gesprekken voeren aan tafel hoeft niet, benadrukt Jessica enkele malen. "Wie stilte wil moet zich vrij voelen die te nemen." Ik merk dat ik vooral die laatste vrijheid een verademing vind. Hoeveel energie verliezen we in het dagelijks leven niet met beleefd gebabbel - over niets? Ik besluit af en toe gewoon eens mijn mond te houden en alleen rond te kijken. Naar de schitterende paars gloeiende bougainville bijvoorbeeld, of het randje diepblauwe zee dat in de verte achter de heuvels vandaankomt.
Tussen de yogalessen door is er tijd voor bezinning door middel van workshops, waarin we praten, luisteren, brainstormen en op nieuwe gedachten komen. Uitgangspunt is dat een mens uit vier lagen bestaat: die van het lichaam, de emoties, de gedachten en het zelf. Deze vier lagen hebben een wisselwerking, die verstoord kan raken. Neem de gedachtenlaag: "Gedachten zijn soms als een rennende aap" zegt Jessica, "maar besef dat je zelf de keuze hebt om wel of niet achter die aap aan te gaan." Of neem de laag van de emoties: "Emotie betekent letterlijk: energie in beweging. Helaas zitten we vol emoties die ons energie kósten in plaats van energie geven." We denken hierover na en maken met z'n allen een lange lijst op een groot vel papier. "Zelfmedelijden" roept iemand spontaan. "Zwelgen!" "Jaloezie." "Angst voor af- wijzing." ''Angst om tekort te schieten.'' Hoe langer we nadenken, hoe langer de lijst wordt, maar gek genoeg lijkt deze tegelijkertijd te krimpen. ''Kijk dit is nu waar we bang voor zijn", zegt Jessica terwijl ze op het volgeschreven vel wijst, "maar als je er eens goed naar kijkt, dan valt het toch best mee? Achter deze emoties schuilt je geloofssysteem, een systeem van overtuigingen over jezelf en de wereld. Verander je dit geloofssysteem, dan verdwijnen de verklarende emoties en kom je vanzelf dichter bij jezelf." Ze haalt een wijsheid aan uit het Indiase wijsgerige boek Bhagavad Gita een uitspraak die eigenlijk heel aards en herkenbaar is: 'Het zelf wordt bedekt door het ego zetlijn onverzadigbare verlangens.' Met andere woorden: het zijn meestal niet de omstandigheden die ons dwarszitten, maar we zitten vaak - heel simpel - onszelf in de weg.
Een nieuw begin
Boven in de berden van de Costa Blanca, veertig minuten rijden van Atalanta, bezit Jessica nog een flink stuk land, dat grotendeels uit woeste wildernis bestaat. We gaan er een kijkje nemen en wandelen over stenige paden langs amandel- en olijfbomen. De Costa Blanca of witte kust - genoemd naar de in februari wit gloeiende amandelbomen - heeft volgens de Wereldgezondheidsorganisatie een zeer gezond klimaat, waarin de aanwezige zoutmeren een rol spelen, die voor een lage luchtvochtigheid zorgen. Inderdaad stroomt de lucht, ondanks het warme weer, helder en fris door mijn longen.
"Deze week zie ik als een echt cadeautje voor mezelf", vertelt een deelneemster, die er bewust voor koos zonder haar vriend te komen. "Ik vind het heerlijk om eens de tijd te nemen om naar mezelf te kijken. En vooral ook om rust en ontspanning te vinden. Dat gaat hier veel gemakkelijker dan in het dagelijks leven." We staan stil en kijken uit over de bergen. De laagstaande zon zet het landschap in een warme gloed. Jessica wijst op de bergpartijen in de verte. In de grillige toppen ontdekken we de gekste contouren en figuren. Opeens bespeuren we een bekende gedaante. Het lijkt wel een hoofd met een olifantenslurf. Is het pure fantasie, of is het echt alsof de wijze Ganesh - de god van de nieuwe weg, van het begin van iets nieuws - vanaf een machtige positie in de bergen naar ons kijkt en knipoogt?
'Ik wilde niet alleen met mijn hoofd leven, maar ook met mijn hart’
Jessica Larive is initiatiefneemster van Atalanta Center in het plaatsje Alfaz del Pi, vlak bij Alicante. Ze is 61 jaar, moeder van een 35-jarige dochter en werkte 26 jaar zowel voor als achter te schermen bij het Europees Parlement, eerst als jurist en later vijftien jaar als Europarlementariër waarbij ze zich onder meer bezighield met de mensenrechtensituatie in Tibet. "De werklast in het Europarlement is hoog en het is gemakkelijk te verdrinken in de grote papierwinkel, maar ik vond het werk heel bevredigend omdat ik mezelf altijd voor ogen hield: ik doe dit voor mensen. "Toen ze de vijftig passeerde, besefte ze dat ze, als ze nog iets nieuws in haar leven wilde doen, haast moest maken. "In de loop der jaren was ik steeds mee geboeid geraakt door spirituele zaken. Pas acht jaar geleden heb ik Dru Yoga ontdekt, maar achteraf denk ik: ik leefde de yoga al veel langer, zonder dat ik me ervan bewust was. Ik had altijd al een diep besef dat er meer is dan je fysiek kunt vastpakken." Toen ze eens voor haar werk Tibet bezocht, had ze een bijzondere ervaring in de stad Lhasa. ''Terwijl ik ergens op een toilet mijn handen stond te wassen, kwam er een schim voorbij die een dichtbeschreven rol rijstpapier in de wastafel gooide. Diep in mijn hart begreep ik dat dit iets betekende. Ik stopte de rol weg in mijn tas, bewaakte de tas met mijn leven en liet de Chinese karakters in Brussel vertalen. Het bleken lijsten van vermoorde en gemartelde Tibetaanse monniken. Met die informatie heb ik later echt iets in gang kunnen zetten. Ik ben heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen.''
Steeds meer groeide de behoefte aan spirituele verdieping. "Vaak dacht ik: ik heb alles, maar waarom ben ik dan niet stralend gelukkig? Ik voel me bevoorrecht dat ik destijds al begreep datje blij puntlijn met fijne omstandigheden, maar dat het ware geluk daar niet is te vinden. Yogales volgen en boeken over spiritualiteit lezen vond ik niet genoeg, ik wilde concreet weten hoe ik mijn leven richting kon geven. Dus besloot ik de opleiding tot yogadocent te volgen. Ik wilde niet meer alleen met mijn hoofd leven, maar ook met mijn hart." Daarin moest ze wel een balans zien te vinden, vertelt ze meteen lach." Ik schoot door, deed impulsieve dingen, kwam een man tegen die geweldig was, maar niet goed voor mij. Uiteindelijk kwam ik toch tot rust.'' Al vele jaren bezat te een huis en een groot stuk grond in de buurt van het Spaanse Alicante, en langzaam ontstond het idee om daar een yogacentrum op te zetten, samen met haar vriend Jos Noppen (49), een charmante Vlaming die inmiddels in haar leven was gekomen. Een periode van pionieren brak aan. Voor het nieuwe centrum bedacht Jessica de naam Atalanta, naar een vlindersoort, symbool dooreen nieuw begin, hoop en transformatie. Het tere diertje kwam, wonderbaarlijk genoeg, op de schouder van een vriendin zitten vlak nadat Jessica deze naam definitief had uitgekozen.
"Atalanta is bovendien de naam van een heldhaftige, Griekse godin. Mijn doel is: mensen helpen in hun trachtte komen. Dat geldt voor iedereen, jong of oud, man of vrouw, en bij uitstek óók voor de mensen die er nooit voor open hebben gestaan. Het geeft me een intense bevrediging om te zien wat yoga voor mensen kan doen."
Wat is Dru Yoga?
De naam 'Dru' komt van 'Dhruva' dat in het Sanskriet 'gefixeerd', 'vast punt' of 'gecentreerd' betekent. Dru Yoga richt het bewustzijn op het eigen centrum, het hart of, anders gezegd, het zelf. Dru Yoga is een oude vorm van yoga die naar het Westen is gebracht door de uit India afkomstige Mansukh Patel, en die minder bekend is dan de in het Westen veel beoefende Hatha Yoga (de meer praktische vorm, waarin beheersing van het lichaam en de ademhaling centraal staan).
Kenmerkend voor Dru Yoga zijn de vloeiende, zachte bewegingen en in het bijzonder de zogenaamde Energy Block Releases. Dat zijn sequenties van bewegingen die als doel hebben energieblokkades in het lichaam op te heffen, zodat er weer een verbinding tussen lichaam, hart en geest tot stand wordt gebracht. Dru Yoga is erop gericht je aandacht positief te richten, vrij van negatieve emoties, zodat je je persoonlijke doelen beter kunt bereiken. Negatieve gevoelens leer je omzetten in mededogen, begrip en innerlijke kracht. Dru Yoga wordt ook wel de 'yoga van het hart' genoemd, omdat deze vorm van yoga het krachtige energieveld om het hart zou versterken. Wie langere tijd deze vorm van yoga beoefent gaat de subtiele energiestromen van het lichaam beter herkennen en krijgt een dieper begrip van de traditionele asana's (houdingen), pranayama (ademhalingstechnieken), mudra's (gebaren) en meditatie. Veel beoefenaars ervaren deze vorm van yoga als een ideale manier om met stress om te gaan. De gedachte is dat je, als je je lichaamsbeweging vanuit een diep bewustzijn aanstuurt, zelfs met een eenvoudig handgebaar een grote innerlijke verandering teweeg kunt brengen.
Kijk voor een overzicht van Dru Yoga-docenten in Nederland op www.druyoga.nl.
Bron: Sante (Augustus 2007): Reportage: "Ik heb alles. Waarom ben ik dan niet gelukkig?"
